کهگیلویه و بویراحمد

این استان از نظر اقتصادی به عنوان ناحیه کشاورزی و دامپروری به شمار می‌آید. بعد از دامداری و کشاورزی صنایع استخراج نفت گچساران و کارخانه قند یاسوج و مجتمع دنا صنعت یاسوج (تولید انواع لوله‌های پلیمری) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، ولی با این حال فعالیت‌های صنعتی و معدنی در این استان نسبت به سایر مناطق کشور، رشد نیافته و رونق چندانی ندارد. به طور کلی صنایع موجود در این استان به دو گروه تقسیم می‌شوند، که عبارتند از صنایع دستی و ماشینی. بزرگترین صنعت موجود استان، صنعت نفت است. در زمینه معادن نیز این استان دارای معادن بوکسیت، مس، فسفات، گوگرد، و غیره‌است. نفت و گاز استخراجی از این استان یکی از منابع عمده تولید نفت و گاز کشور می‌باشد. استان کهگیلویه وبویراحمد به سبب واقع شدن در ادامه سلسله جبال زاگرس داراي مناطق کوهستانی، گردنه هاي متعدد و صعب العبور می باشد. ارتفاعات مرتفع و برف گیر در قسمت هاي غرب، مرکز، شرق و شمال استان واقع شده است. استان کهگیلویه وبویراحمد داراي دو اقلیم سردسیري و گرمسیري با بارش دو برابر میانگین کشور و تولید 8 درصد آب کشورمی باشد. این استان در جنوب غربی ایران قرار دارد و  از غرب و شمال غرب با استان خوزستان، جنوب و جنوب شرق با استان فارس، جنوب غرب با استان بوشهر واز شمال و شمال شرقی به استان هاي اصفهان و چهارمحال و بختیاري همسایه است. کهگیلویه وبویراحمد داراي 8 شهرستان بویراحمد(یاسوج)، شهرستان بهمئی(لیکک)، شهرستان دنا(سیسخت)، شهرستان کهگیلویه(دهدشت)، شهرستان گچساران(دوگنبدان)،شهرستان چرام،شهرستان باشت و شهرستان لنده می‌باشد.

مزیت های منطقه

مزیت های استان کهگیلویه و بویراحمد با در نظرگرفتن شرایط و اوضاع اقلیمی و جغرافیایی در 3 بخش صنعت و معدن، کشاورزی و خدمات به شرح زیر می باشد:

  • صنعت و معدن:
  1.  توسعه فعالیت های صنعتی در زمینه نفت و گاز و همچنین توسعه صنایع شیمیایی و پتروشیمی در صورت اجرای پروژه انتقال اتان و اتیلن از عسلویه.
  2. توسعه صنایع معدنی با توجه به وجود منابع خاک های صنعتی و نسوز در استان.
  3. مزیت نسبی درایجاد صنایع تبدیلی، تکمیلی، بسته بندی و وابسته به کشاورزی و دامداری.
    امکان ایجاد واحد های فرآوری، بسته بندی و ... محصولات کشاورزی و دامداری جهت عرضه در بازار های غیر بومی و دور مانند صادرات به کشورهای حوزه خلیج فارس.
  4. ذخایر معادن شناسایی شده استان 900 میلیون تن بوده که سالانه فقط یک سه هزارم آن استحصال و بزرگترین ذخایر فسفات رسوبی کشور را دارد.
  5. مزیت نسبی در استفاده از انرژی برق آبی کوچک زیست توده برای نواحی روستایی بخش های محروم.
  • کشاورزی:
  1. مزیت نسبی در تولید محصولات باغی نظیر سیب، سایر مرکبات،انگورآبی،گردو
  2. مزیت نسبی در دامداری و دامپروری.
    نزدیکی به خلیج فارس و کشور حوزه آن، امکان عرضه به بازار داخل و صادرات خارجی محصولات دامی را ممکن ساخته است.
  3. مزیت نسبی درپرورش ماهیان وآبزی پروری.
    ایجاد استخر های پرورش ماهی در کنار مزارع کشاورزی امکان سودآوری چندبرابری را فراهم می آورد.
  4. مزیت در توسعه و کشت گلخانه ای.
    ​امروزه کشاورزی در مناطق گوناگون آب و هوایی به صورت صنعتی و علمی در حال گسترش است تا گونه های بهتر را در شرایطی مطلوب تر پرورش داد. فضای گلخانه فضایی است مناسب برای تولید طیف وسیعی از محصولات کشاورزی در محیطی قابل کنترل و برنامه ریزی.
  • خدمات:
  1. مزیت نسبی در فعالیت های مرتبط با گردشگری با وجود جاذبه های طبیعی و جاذبه های ناشی از شیوه زیست معیشتی عشایری و فرهنگی.
    امکان جذب گردشگرهای داخلی و خارجی باتوجه به طبیعت بکر استان،سبک زندگی سنتی در بعضی مناطق و ... که می تواند فعالیت های پر سود این صنعت را برای بومیان مناطق جذاب گردشگری فراهم آورد.

 

اولویت سرمایه گذاری صنعتی در بخش صنایع کوچک تبدیلی در استان 

1- خوراک دام و طیور

2– تولید انواع غذا های آماده گوشت قرمز ، مرغ و ماهی 

3 – فرآوری وبسته بندی عسل

4- عمل آوری و بسته بندی و انجماد ماهی و میگو

5 – تولید و بسته بندی انواع سس های غذایی

6- درجه بندی، بسته بندی و فرآوری سبزی، صیفی جات و میوه جات

7- احداث سردخانه کنترل اتمسفریک C.A و زیر صفر

8-  فرآوری و بسته بندی انگور( سركه،آبغوره، شيره، قند، كشمش و...)

9- بسته بندی و فرآوری انواع خشکبار ( بویژه گردو ؛ ميوه خشك و ...)

10- توليد عرقيات، اسانس، پودر ؛ نوشابه گياهی و ...

11  - تولید انواع کنسرو غیرگوشتی

12 – جو و گندم پرک شده و پوست کنده

13- تولید انواع غلات فرآوری شده (برشته و حجیم شده)

14 – تولیدعصاره مالت

15 – بسته بندی و پودر و عصاره گیاهان داروئی

16-انبارهای سرد نگهداری  محصولات کشاورزی

17-پکتین حاصل از سیب

18-  در خصوص کود زیستی ( بیولوژیک ) استعلام و هماهنگی با دفتر امور صنایع کشاورزی ضروری می باشد.

19- در خصوص کود های آلی ( بجز ورمی کمپوست )بر اساس نیاز استان و با در نظر گرفتن واحدهای در دست احداث و میزان مواد اولیه در استان جزء اولویت ها است.

20-طرح های صنایع تبدیلی در مناطق ویژه اقتصادی با تاکید بر صادرات ( در صورت فعال بودن منطقه ویژه گچساران)

21- طرح های صنایع تبدیلی در شهرستان هایی که بیش از 60% پیشرفت فیزیکی دارند.

22- توسعه و تکمیل زنجیره های تولید صنعت طیور با هماهنگی کارگروه زنجیره مذکور

 

آمارنامه کشاورزی

برآورد سطح، ميزان توليد و عملكرد در هكتار محصولات زراعی استان كهگيلويه و بويراحمد در سال زراعی 94-93

                                                                                                                                                                        توليد    ((واحد : هكتار – تن – كيلوگرم))

نام محصول آبى ديم جمع
گندم 69,268 28,603 97,871
جو 2,906 43,931 46,837
شلتوک 22,620 0 22,620
ذرت دانه اى 25,958 0 25,958
نخود 38 1,059 1,097
لوبيا 3,041 0 3,041
عدس 72 5,176 5,248
كنجد 63 0 63
كلزا 574 0 574
پياز 3,491 0 3,491
گوجه فرنگى 1,483 0 1,483
خربزه 1,405 0 1,405
هندوانه 46,250 0 46,250
خيار 9,412 0 9,412
يونجه 9,457 0 9,457
شبدر 400 0 400
ذرت علوفه اى 8,551 0 8,551

 

ميزان توليد فرآورده های پروتئينی استان كهگيلويه و بويراحمد طی سال های مختلف

                                                                                                                                                                        واحد : هزار تن

سال ميزان توليدگوشت قرمز ميزان توليدشير ميزان توليدگوشت مرغ ميزان توليدتخم مرغ ميزان توليدعسل
78 12,04 48 6 0,25
83 11,66 40,46 3,39 1,44 0,31
88 10,08 56,13 9,48 4,69 0,56
92 10,54 60,9 17,59 3,89 0,79

 

چکیده اطلاعات بخش‌هاي اقتصادي استان کهگیلویه و بویراحمد:

حدود یک میلیون هکتار از سطح استان داراي پوشش جنگلی است و همین مزیت رتبه مطلوب پرورش زنبور عسل را به استان داده و عسل دنا از جمله محصولات نام آشناي این خطه است. دشت هاي استان 40 درصد گونه هاي گیاهان دارویی کشور را به خود اختصاص داده است. استان پل ارتباطی کریدورجنوب - مرکز کشور می باشد و در مسیر اصلی راه ارتباطی و ترانزیتی کشور به بنادر جنوبی و خلیج فارس قرار دارد. استان 17 درصد تولیدات نفتی کشور را داراست و دومین تولید کننده نفت و گاز کشور می باشد. منابع، مزیت ها وتوانمندي هاي استان کهگیلویه وبویراحمد به تفکیک بخش هاي مختلف اقتصادي در ادامه بیان می شود. استان به دلایل دارا بودن شرایط اقلیمی خاص امکان افزایش سطوح باغی خصوصا باغات سردسیري را داراست. سالانه بیش از 14000 تن ماهی سردآبی در این استان تولید می‌شود با این میزان تولید، استان کهگیلویه و بویراحمد در رده چهارم تولید ماهیان سردآبی قرار دارد. درسال هاي اخیرتعدادي دامداري صنعتی، متشکل ازگاوداري وپرواربندي گوسفند نیز به صورت پراکنده در سطح استان رواج یافته است که می‌تواند به توسعه فراورده هاي لبنی، تولید گوشت، تأمین مواداولیه و توسعه دستبافت ها کمک نماید. 100 واحد مرغداري گوشتی، 3 واحد مرغ داري تخم گذاري، 150 واحد گاوداري شیري وپرواربندي در سطح استان فعال می‌باشند. طبیعت مساعد، به ویژه گل‌ها و گیاهان جنگلی متنوع و وجود آب و هواي مساعد، شرایط مناسبی براي پرورش زنبورعسل و ایجاد اشتغال در استان کهگیلویه وبویراحمد فراهم ساخته که توسعه آن می‌تواند به توسعه اشتغال و تبدیل شدن استان کهگیلویه وبویراحمد به قطب تولید عسل کمک نماید. استان کهگیلویه وبویراحمد یکی از استان هاي تقریبا برخوردار معدنی کشور با سهم 2.2 درصدي از معادن است و از51 عنصر معدنی شناخته شده در کشور بالغ بر 16 عنصر در استان وجود دارد. حدود 40 درصد معادن استان که شامل معادن شن وماسه می شوند فعال می‌باشند. عمده ترین معادن استان، فسفات، سلستین، معادن سنگ آهک، بوکسیت، سلستین، سنگ گچ،خاك نسوز و گوگرد است. بزرگترین معدن فسفات کشور با 81 میلیون تن ذخیره قطعی شناسایی و قابل بهره‌برداري در کوه لاردر بخش چرام از توابع استان کهگیلویه وبویراحمد واقع شده است، که در صورت جذب سرمایه گذاري لازم و راه اندازي آن افزون بر سه هزار فرصت شغلی به صورت غیرمستقیم ایجاد خواهد شد که بخش عمده ي از مشکلات مربوط به بیکاري منطقه را برطرف خواهد کرد. صنایع استان کهگیلویه وبویراحمد به دو دسته صنایع دستی و صنایع کارخانه اي تقسیم می شوند. صنایع دستی با قابلیت هاي ویژه خود از جمله عدم نیاز به سرمایه گذاري زیاد و امکان ایجاد و توسعه آن در مناطق روستایی می تواند نقش مهمی در اشتغال جوانان روستایی و توسعه روستاها ایفا کند. صنایع دستی عشایر کهگیلویه و بویراحمد همانند دیگر عشایر ایران از جایگاه ویژه اي برخوردار است و چون دامپروري و پرورش دام یکی از محورهاي اصلی زندگی آن هاست. پشم و موي حاصل از طریق دامداري به مصرف تهیه و تولید صنایع دستی و دستبافت هاي متعددي می گردد که عشایر این خطه می توانند علاوه بر مصرف شخصی، بخشی از آنها را به عنوان صنعت دستی به جامعه غیرعشایري عرضه کنند. صنایع دستیاستان شامل فرش بافی سنتی، بافت انواع گلیم، جاجیم، گبه، خورجین، سیاه چادر، نمد و محصولاتی نظایر آن است که بافت آن ها در خانه ها و در بیشتر مناطق روستایی و عشایري رواج دارد.
میدان هاي نفتی گچساران 17 درصد نفت و گاز کشور را تولید می کند. استان با تولید 720 هزار بشکه نفت خام و 50 هزار بشکه میعانات گازي در روز و نیز 1/4میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی در ماه، دومین تولیدکننده نفت و گاز کشور، دسترسی آسان به انرژي با منابع هیدروکربنی و انرژي برق می باشد و قریب به 7000 نفر درشرکت نفت گچساران مشغول هستند. در حال حاضر دو واحد پتروشیمی در دست احداث است. با وجود ذخایر غنی نفت، گاز وپراکندگی سایر منابع معدنی دراستان کهگیلویه وبویراحمد، فعالیت هاي صنعتی و معدنی در این استان، نسبت به دیگر مناطقکشور، رشد نیافته و رونق چندانی ندارد. کارخانه قند یاسوج، سیمان یاسوج و برخی دیگر بقیه کارگاه هاي در زمینه هاي صنایعغذایی، فلزي، نساجی و چرم، چوب و سلولزي، شیمیایی و دارویی و صنایع ساختمانی فعالیت می کنند.علاوه بر این، استان کهگیلویه وبویراحمد داراي بیش از 280 جاذبه طبیعی، 296 امامزاده و 750 اثر تاریخی و معنوي ثبت شده، 500 شاخه رودخانه فصلی و دائمی، 40 قله بالاي 4000 متر ارتفاع از دریا، پیست اسکی منطقه جنوب ، واقع شدن استان درکریدور شمال- جنوب کشور وهمجواري با استان هاي گرم و خشک اصفهان، فارس، خوزستان وبوشهر باعث شده سالانه قریب به 8 میلیون مسافر از مسیر زمینی استان عبور کرده و ظرفیت مناسبی را براي بهره برداري گردشگري را بوجود آورده است توسعه استان در جهت تبدیل شدن به قطب گردشگري به عنوان پنجمین صنعت درآمدزاي جهان و با قابلیت اشتغال زایی قابلتوجه می تواند در بهبود شرایط معیشتی قشر جوان استان تأثیر به سزایی داشته باشد.

شناسایی و تحلیل سیستم هاي اقتصادي و اجتماعی استان کهگیلویه و بویراحمد:

وجود تفاوت هاي اقلیمی و جمعیتی شهرستان هاي استان از نظر بهره مندي از امکانات، منابع طبیعی تولید و تجارت، تحولات و روندهاي کسب وکاري موجب تفاوت در ساختار منطقه اي و رشته فعالیتی نظام اقتصادي در نواحی مختف استان شده است. طبق بررسی هاي صورت گرفته 2 سیستم کسب وکاري در استان قابل تمیز می باشند:                                                                                                                                  منطقه اول تقریبا شامل تمام استان است که یک درصد خاك و هشت درصد آب کشور را در خود جاي داده است. دو اقلیم متفاوت این منطقه ساختار کسب و کار و اشتغال آن را شکل می دهد. شرق و شمال استان کهگیلویه و بویراحمد، حولشهرستان هاي دنا و بویراحمد مناطق سردسیري استان است و شهرستان هاي گچساران، چرام، باشت، کهگیلویه، لندهو مناطقگرمسیري است. کسب و کارهاي منطقه غالباً حول دامداري سنتی و در مرحله بعد کشاورزي با محوریت زراعت (بیشتر در نواحیگرمسیري)، باغداري (بیشتر در نواحی سردسیري) شکل یافته است. شهرستان هاي دنا 4106 هکتارو بویراحمد 4980 هکتار زمین تحت پوشش باغات می باشند فعالان اقتصادي منطقه در زنبورداري، پرورش ماهی قزل آلا، دامپروري براي تولید گوشت و شیر، تولیدآب معدنی، تولید صنایع دستی و نیز به صورت پراکنده در حوزه خدمات گردشگري فعالیت می کنند.
دومین منطقه دینامیکی سیستم کسب وکار استان نیمه جنوبی با محوریت صنعت نفت وگاز و معدن است. این منطقه داراي 500 واحد صنعتی و 5 شهرك صنعتی، فعال است. منابع عظیم نفت با سابقه بهره برداري طولانی در جنوب غربی استان شهرستان هاي بهمئی و گچساران، معادن غیرفلزي غنی سنگ آهک، سنگ تزئینی، فسفات، بوکسیت و گچ در بویراحمد و دنا و بخش جنوبی چرام و کهگیلویه موجب ایجاد رستههاي تولید معدنی و صنایع مرتبط با محوریت یاسوج، چرام، بهمئی و گچساران شده است. گروه دیگري از صنایع مرتبط با مزیت هاي اقلیمی استان هستند. ناحیه شمال استان کهگیلویه و بویراحمد با محوریت شهرستان یاسوج و دنا طی دو دهۀ گذشته شاهد شکل یافتن سیستم کسبوکاري حول صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزي به ویژه محصولات دامی، باغی و دارویی است. یادآوري می شود 17 واحد تولید آبمعدنی در دو شهرستان بویراحمد و دنا قرار دارند. البته صنایع این منطقه به دلیل تأثیرپذیري از وضعیت اقتصاد کلان کشور و عدم توجه به بازارهاي داخلی و صادراتی در شرایط فعلی خیلی پررونق نیستند. با وجود تلاش دولت ها براي توسعه صنعتی استان از طریق دادن معافیت هاي مالیاتی و حتی تأسیس شهرك هاي صنعتی در شهرهاي منطقه هنوز اثربخش نیست.
رشته هاي در اولویت توسعه اشتغال استان کهگیلویه و بویراحمد:

  1- گردشگري و خدمات اسکان و پذیرایی                                                                                                                                          2- تولید صنایع دستی (گلیم و سایر دستبافته ها) 
  3- زنبورداري و تولیدعسل 
  4- تولیدوفرآوري مرکبات وزیتون 
  5- تولید و فرآوري سیب و گردو 
  6- دامداري سنتی و تولید لبنیات سنتی 
  7 -آبزي پروري (تولید و فرآوري ماهی قزل آلا) 
  8- تولید و فرآوري انگور و هلو
 

 


logo-samandehi