اردبیل

استان اردبیل با داشتن مساحت حدود 18 هزار کیلومتر مربع یعنی  1/09 درصد از مساحت کل کشور در شمالغرب ایران و در مرز جمهوري آذربایجان قرار دارد. این استان علیرغم وجود ظرفیتهاي عظیم اقتصادي از جمله منابع آب غنی، دشتهاي وسیع و حاصلخیز،مراتع،منابع و جاذبه هاي طبیعی ارزشمند، موقعیت جغرافیایی منحصر بفرد،نزدیکی به کشورهاي منطقه قفقاز و اشتراکات فرهنگی و قومی با این کشورها، به دلیل نبود زیرساختهاي اقتصادي و عدم سرمایه گذاري،به یکی از استانهاي محروم و توسعه نیافته کشور تبدیل شده است.

بر اساس سرشماری سال 1395 جمعیت استان 1270420 نفر است.این استان یکی از مهاجرفرست ترین استان های کشور بوده و پایین ترین نرخ رشد جمعیت را بین استان ها دارد.در این استان حدود 454 هزار نفر نیروی کار فعال هستند که مشاهدات میدانی حاکی از بیکاری حدود یک پنجم از جمعیت فعال استان یعنی در حدود 90 هزار نفر است .از طرفی استان اردبیل بالاترین نرخ مشارکت اقتصادی را بین استان های کشور دارد و این نرخ نشان دهنده تقاضای بالای کار در استان اردبیل است.در شرایط کنونی بیکاري بالا و حجم پایین سرمایه گذاري در کسب و کارهاي پایدار و مبتنی بر مزیتهاي اقتصادي و انسانی،مسئله اصلی اقتصاد استان است.

از ویژگی های اقلیمی استان عمدتاً می توان به چهار عامل توپوگرافی،بیلان انرژی(متأثر از عرض جغرافیایی)،جریانات هوایی مطبوع و خنک این منطقه در فصل‌های بهار و تابستان و وجود دریای خزر در شرق استان اشاره نمود که حاکی از مساعد بودن شرایط اقلیمی و آب و هوا برای های کشاورزی است.

مزیت های منطقه

تحلیل آمایش استان اردبیل

از نظر تحلیل سیستم اقتصادی استان اردبیل بر اساس شرایط جغرافیایی باید گفت استان اردبیل از دو منطقه با اقلیم کاملا متفاوت تشکیل شده است. این دو منطقه از لحاظ ارتفاع از سطح دریا، شیب زمین، منابع آب سطحی و زیرزمینی، نوع و میزان بارندگی و رطوبت، پوشش گیاهی، کاربري اراضی (جنگل، مرتع، زراعی، باغی، بایر، مسکونی و …)،جنس پوسته زمین، دماي هوا، ژئومورفولوژي، توپوگرافی، محل سکونت اهالی (کنار رودخانه و مرکزیت سیاسی)، ساختار اقتصادي و حتی آداب و رسوم و فرهنگ آنها متفاوت هستند. بنابراین تحلیل دینامیک اشتغال نیز بر مبناي همین دو منطقه اقتصادي شکل گرفته است. منطقه یک استان اردبیل شامل دشت وسیع، مسطح، کم ارتفاع، گرمسیر و حاصلخیز مغان است که در سواحل جنوبی رود پر آب ارس در مرز جمهوري آذربایجان قرار دارد و منطقه دوم کوه سبلان است که بعنوان دومین عنصر طبیعی استان، منبع تامین معاش اهالی و عامل ایجاد دینامیک اشتغال در مرکز استان اردبیل است. این منطقه شامل نواحی کوهستانی، سردسیر و مرتفع کوهپایه های سبلان و شهرهاي مرکزی استان از جمله شهر مهاجرپذیر اردبیل میباشد. دینامیک اشتغال شکل گرفته در منطقه دوم تلفیقی از سه بخش اقتصادي با محوریت بخش خدمات میباشد. مزیت های استان اردبیل با در نظرگرفتن شرایط و اوضاع اقلیمی و جغرافیایی در 3 بخش صنعت و معدن، کشاورزی و خدمات مطابق با آخرین آمار و اطلاعات سال  1393به شرح زیر میباشد:

اشتغال بخش خدمات استان:  40/30 درصد

اشتغال بخش کشاورزي استان:  32/7 درصد

اشتغال بخش صنعت استان:  26/7 درصد

  • کشاورزی

    29 درصد از اراضی کشاورزی استان را کشت آبی و 66 درصد آن کشت دیمی به خود اختصاص داده است.و از حیث تمرکز اراضی کشاورزی استان اردبیل رتبه اول را داراست. این استان به لحاظ برخورداري از تنوع اقلیمی و شرایط آب و هوایی خاص و منحصر بفرد، منابع آب پایدار و غنی، میانگین بارندگی 320 میلیمتر در سال، دشتهاي وسیع و حاصلخیز، سدهاي بزرگ و شبکه هاي گسترده آب، شرکتهاي بزرگ کشت و صنعت و دامپروري مغان و پارس، وجود 120هزار بهره بردار، حدود 4/2میلیون واحد دامی و بیش از یک میلیون هکتار منابع طبیعی اعم از جنگل و مرتع، یکی از قطبهاي مهم کشاورزي و دامپروري کشور محسوب میگردد. عمده این محصولات در اراضی کشاورزی آبی شهرستانهای شمالی (منطقه مغان) و محصولات دیم در شهرستانهاي مرکزي و جنوبی ( منطقه کوهستانی و مرتفع سبلان و باغرو) تولید می شود. مزیت های استان  در بخش کشاورزی به شرح زیر است:

  1. مزیت نسبی در دامداری و دامپروری و احداث واحدهای صنعتی و نیمه صنعتی .
  2. مزیت نسبی در تولید محصولات باغی به ترتیب شامل بادام آبی، گردو، انگور آبی می باشد .

  3. مزیت نسبی در آبزی پروری و وجود استخرهای پرورش ماهی.

  4. وجود اراضی کشاورزی مرغوب در سطح استان به ویژه در دشت های حاصلخیز مشگین شهر و مغان.

  5. وجود شرکت های سهامی کشت و صنعت و دامپروری مغان و پارس و مراکز عمده توزیع و توسعه کشاورزی مکانیزه.

  6. وجود منابع غني جنگلي، مرتعي و پوشش گياهي متنوع براي توسعه فعاليت هاي جنگلداري، دامداري و زنبورداری.

  7. تأمین حداکثر تا 85% هزینه های برآورد شده برای اجرای طرحهای آبیاری تحت فشار در صورت مراجعه گروهی بهره برداران یک منبع آبی مشترک (حداقل 10هکتار و حداقل 5نفر) و در صورت مراجعه انفرادی(غیر تجمیعی) حداکثر 32میلیون ریال( به عنوان کمک سهم مشارکت دولت).

  8. دارا بودن 2/4 میلیون واحد دامی،3 میلیون قطعه طیور و سایر ماکیان، 315 هزار کندوی زنبور عسل

  • خدمات

زیربخشهاي "عمده فروشی، خرده فروشی، ..."(43درصد) و "مستغلات، کرایه و ..." (14درصد) بیشترین ارزش افزوده و اشتغال را از بخش خدمات دارند. بر مبناي پتانسیلها و جاذبه هاي گردشگري استان اردبیل،206مرکز اقامتی ایجاد شده و بیش از  75درصد این مراکز و واحدها در شهر سرعین متمرکز میباشد. مزیت های خدمات در بخش خدمات در استان به شرح زیر است:

  1. مزیت نسبی در ایجاد قطب ورزش های زمستانی و توسعه پیست های اسکی. باتوجه به کوهستانی بودن این استان، توسعه ورزش های زمستانی و فعالیت های مرتبط ، مانند ایجاد مراکز خدمات به علاقه مندان این ورزش ها را امکان پذیر نموده است.
  2. مزیت نسبی در جذب سرمایه گذاری بخش توریسم با وجود دریاچه شورابیل به عنوان یک تفرجگاه توریستی برای مردم و گردشگران

  3. مزیت نسبی بهره مندی از جاذبه ی پل معلق مشگین شهر به عنوان طولانی ترین پل معلق خاورمیانه به طول 365 متر

  4. دریاچه شهرک و آبشار چهل پله در پارس آباد، باغات ميوه كشت وصنعت مغان، قشلاق هاي عشاير شاهسون، رود پرآب قره سو و رود مرزي ارس.

  5. وجود بخش زیادی از طبیعت زیبای مسیر گردشگری گیلان، تالش، آستارا،حیران،اردبیل،سرعین در این استان با قابلیت جذب مسافران داخلی و خارجی

  6. پيست اسكي آلوارس در 24 كيلومتري شهر توریستی سرعین و در ارتفاع 3200 متری از سطح دریا.

  7. وجودمنطقه گردشگری دریاچه نئور در 48 کیلومتری جنوب شرقی اردبیل بطرف خلخال در یکی از دره های کوهستانی باغرو

  8. وجود منطقه توريستي و جنگلی فندقلو و تله کابین حیران در 30 كيلومتري شهر اردبيل و در 10 كيلومتري جنوب شهر نمين

  • صنعت

ارزش افزوده صنعت استان اردبیل تنها 07/0درصد از تولید ناخالص داخلی کشور و 5/0درصد از ارزش افزوده صنعت کشور را تشکیل میدهد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که صنعت استان اردبیل سهم اندکی در اقتصاد کشور دارد و این استان یک استان صنعتی محسوب نمیگردد. همچنین حدود 70 درصد از صنایع استان در شهرستان اردبیل مستقر شده است. عمده تـرین کالاهـاي صادراتی استان اردبیل در دو سال اخیر سیب زمینی، مصنوعات پلاستیکی، بیسکوئیت و شیرینی، نوشیدنیها، پروپیلن،لاستیک،سـنگ و مصالح ساختمانی و تایر بادی و عمده ترین کشورهاي مقصد صادراتی آذربایجان، عراق و گرجستان میباشد. مزیت های نسبی استان اردبیل در بخش صنعت نیز به شرح زیر است:

  1. مزیت نسبی و وجود پتانسیل در ایجاد واحد های بسته بندی آب معدنی و آشامیدنی. چشمه های معدنی این استان دارای شهرت در تمام ایران است که می توان فعالیت های مرتبط با صنعت تولید آب معدنی را ایجاد نمود.

  2. مزیت نسبی در ایجاد و توسعه صنایع و مشاغل وابسته به آبزی پروری.

  3. مزیت نسبی وجود منطقه ویژه اقتصادی نمین جهت تسهیل صادرات.

  4. وجود استعدادهاي كاني سازي، تنوع پديده هاي خاص زمين شناسي و قرارگرفتن در زون جهاني مس زنجان، طارم،قره داغ، ‌سبلان،‌قوشه داغ، سونگون ‌و تشابه آن با مناطق زنجان و سونگون و اهر

  5. وجود شهرک ها و نواحی صنعتی با شرایط و امکانات مناسب سرمایه گذاری و نزدیک بودن اکثر شهرک های صنعتی استان به راههای اصلی و مراکز شهرها.

  6. وجود مواد معدنی سنگهای تزئینی مثل نوع ژئود آبی خلخال که در دنیا بی نظیر است.

  7. وجود مواد معدنی کانیهای صنعتی غیر فلزی.

  8. برخورداري از فرصت مناسب ترانزيتی و تجاري به لحاظ همجواری با كشور جمهوری آذربايجان و داشتن بیش از 300 کیلومتر مرز مشترک با آن کشور و قرار گرفتن استان مابین جمهوری آذربایجان، نخجوان و ترکیه

  9. محصولات صنایع دستی استان در هنرهای قالی بافی اردبیل، گلیم ورنی آل سون و عشایر ارسباران، و...

  امکانات زیر بنایی استان اردبیل 

  1. وجود فرودگاه اردبيل با مساحتي بالغ بر 1200 هكتار در فاصله 14 كيلومتري شمال شرقی اردبيل و فرودگاه پارس آباد در شمالی ترین نقطه کشور و در فاصله 5 کیلومتری شمال شهر پارس آباد با مساحتي بالغ بر 170 هكتار.
  2. منطقه ویژه اقتصادی با مساحتی بالغ بر 2055 هکتار در محدوده شهرستان نمین با مزیت وجود مرز مشترک استان با کشور جمهوری آذربایجان به مساحت 392 کیلومتر، همجوار بودن با فرودگاه اردبیل، امکان استفاده از تمامی مزیت های گمرک مرزی و بین المللی بیله سوار و آستارا و گمرگ اردبیل به عنوان گمرک تخصصی ترخیص خودرو.
  3. وجود دو گمرک فعال اردبیل(در 13 کیلومتری جاده اردبیل- آستارا  ) و بیله سوار(در منطقه صفر مرزی کشور آذربایجان و شهرستان بیله سوار ).
  4. 4برخورداری استان از 17 شهرک و ناحیه صنعتی با مساحت افزون بر 1185 هکتار زمین.
  5. ایجاد پارک علم و فناوری در استان از سال 1394.
  6. وجود چندین دریاچه و رودخانه پرآب در سطح استان مانند: دریاچه شورابیل، دریاچه نئور، دریاچه شورگل، دریاچه نوشهر، دریاچه آلوچه، دریاچه کمی آباد، دریاچه ملا احمد و مرداب قره سو و از رودها ارس ( آراز )، قره سو، دره رود، خیاو چای، نمین چای و بالقلی چای.
  7. تأمین انرژی مصرفی برق برای تمامی کارخانه ها و شرکت های خدماتی، گردشگری و... با قدرت نصب شده نیروگاهی در سطح استان.
  8. برخورداری تمامی 26 شهر استان از نعمت گاز طبیعی، تبدیل کل شهرهای استان به شهر سبز و ایجاد زیرساخت های تقویتی گاز برای تمامی شهرهای استان، گاز رسانی به کلیه شهرک های صنعتی فعال استان و آمادگی لازم شرکت گاز جهت تأمین گاز مورد نیاز برای همه مصارف اعم از صنایع، کارخانجات و ...
  9. وجود 110 دهنه چشمه آب گرم و سرد معدنی با خواص درمانی ویژه در شهرستان های اردبیل، سرعین، نیر، مشگین شهر و کوثر.

آمارنامه کشاورزی

برآورد سطح، ميزان توليد و عملكرد در هكتار محصولات زراعی استان اردبيل در سال زراعی 94-93

                                               ((واحد : هكتار- تن- كيلوگرم))

نام محصول آبى ديم جمع
گندم 306,121 428,085 734,206
جو 70,458 120,126 190,584
شلتوک 6,775 0 6,775
ذرت دانه اى 51,885 0 51,885
نخود 53 2,645 2,698
لوبيا 3,737 0 3,737
عدس 8 20,175 20,183
پنبه 6,894 0 6,894
چغندرقند 147,000 0 147,000
سويا 29,004 0 29,004
كنجد 17 0 17
آفتابگردان روغنی 6 0 6
كلزا 8,833 900 9,733
ساير دانه هاى روغنى 1,159 0 1,159
سيب زمينى 767,223 0 767,223
پياز 2,850 0 2,850
گوجه فرنگى 79,587 0 79,587
خربزه 19,547 0 19,547
هندوانه 77,507 0 77,507
خيار 12,321 0 12,321
يونجه 247,384 46,945 294,329
شبدر 500 0 500
ذرت علوفه اى 409,927 0 409,927
سا ير محصولات علوفه اى 22,568 5,301 27,869

 

رسته های منتخب و ظرفیت اشتغال آنها در استان اردبیل

نام رسته اشتغال جدید شهرستان
تولیدات محصولات زراعی 5000 نفر پارس آباد،بیله سوار،گرمی،مشکین شهر
گردشگری 2000 نفر اردبیل،سرعین،نمین، مشکین شهر
صنایع دستی 2000 نفر روستاها و عشایر سطح استان
زنبورداری و تولید عسل 1000 نفر سطح استان
مجموع 10000 نفر

 


نیازمندی های موجود در اردبیل

logo-samandehi