حذف یارانه؛ به نفع یا ضرر مردم؟

 


حذف یارانه؛ به نفع یا ضرر مردم؟

دولت ها در همه جای دنیا سوبسیدهایی در قالب یارانه یا کمک های دولتی به بخش ها و اقشار مختلف مردم پرداخت می کنند که هدف آن توسعه عدالت اقتصادی و کمک به اقشار با درآمد کم برای ادامه زندگی است؛ اما...

با جدی تر شدن حذف یارانه های پرداختی دولت در همه بخش ها نگرانی ها از افزایش قیمت کالاهای اساسی، سوخت و حامل های انرژی و همچنین رشد دوباره توم و گرانی شدت گرفته است و این درحالیست که برخی از تخصیص کارت های یارانه به مردم خبر می دهند.

به گزارش سامانه میدون؛ در ایران پرداخت یارانه به صورت سوبسید حامل های انرژی نظیر برق، آب و گاز و همچنین بنزین در سال های دور انجام می شد تا زمانیکه در دولت های نهم و دهم تصمیم بر این شد تا یارانه به صورت نقدی به مردم پرداخت شود.

45 هزار و 500 تومان رقمی بود که آن زمان برای پرداخت به هر شهروند ایرانی مورد تایید دولت قرار گرفت و تا امروز که تقریبا 12 سال از این طرح می گذرد میزان این یارانه تغییر نکرده است در حالیکه اگر قیمت دلار را مصداقی از وضعیت تورم بدانیم، قیمت ها حدود 18 برابر شد! تا امروز تلاش برای تغییر این رقم و واقعی شدن آن در اقتصاد ایران از هر جناجی بی نتیجه ماند!

یارانه نقدی تنها یارانه ای نیست که دولت ها پرداخت می کنند، ولی این یارانه کمترین سهم را در سبد پرداخت یارانه ای دولت ها دارد و براساس آمارهای اعلام شده از سوی دولت ها از زمان پرداخت یارانه نقدی تا امروز قریب به 500 هزار میلیارد تومان برای تامین این یارانه هزینه شده است.

با این حال به دلیل تغییرات سریع اقتصاد به ویژه در سال های اخیر و رشد تورم و کاهش ارزش پول ملی این یارانه ارزش خود را از دست داد و دولت دوازدهم با افزایش قیمت بنزین سعی در تامین و پرداخت یارانه ای دیگر به عنوان یارانه سوخت داشت که در این بخش هم با پرداخت های اندک به جمع بزرگی از جامعه، اثرگذاری این یارانه را هم از بین برد.

باهم بخوانیم: گذران زندگی مردم در گروگان چیست؟

در کنار این یارانه؛ با شیوع کرونا و افزایش بیکاری و نیاز دهک های متوسط و ضعیف جامعه دولت تصمیم گرفت تا یارانه معیشتی را به 60 میلیون ایرانی از جمعیت 85 میلیونی پرداخت کند که البته در این امر هم موفق نبود و نتیجه ای جز هدر رفت منابع را در پی نداشت چراکه جمع این یارانه ها برای یک خانواده 4 نفره به یک میلیون تومان هم نمی رسید که بتواند بخشی از هزینه های سرسام آور سبد هزینه ای خانوار را تامین کند.

یارانه های پنهان در کاسه ثروتمندان

در کنار این یارانه ها، دولت برای کنترل قیمت سوخت و حامل های انرژی به ویژه بنزین، تامین کالاهای اساسی و همچنین کنترل بازار؛ یارانه هایی را پرداخت می کند که فقط در بخش انرژی بحث از پرداخت سالانه 80 میلیارد دلار (به گزارش سازمان جهانی انرژی) است که این یارانه برخلاف تصور اثری در زندگی همه اقشار ندارد.

دلایل این موضوع از این قرار است که در مورد بنزین بخش زیادی از جامعه صاحب خودرو نیستند ولی باید هزینه های افزایش قیمت بنزین را پرداخت کنند و در مقابل کسانی که دارای یک خودرو یا چند خودرو هستند از این سوبسید بیشتر بهره را می برند. هر چند که در این باره طرح اعطای کارت سوخت به همه مردم برای دادن سهمیه بنزین و امکان فروش آن برای جبران این کمبود مطرح شد، اما این طرح بی نتیجه و مسکوت ماند.

دلار جهانگیری حذف می شود!

تخصیص ارز 4200 تومان برای واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه هم بخش دیگری از این یارانه پنهان محسوب می شود که در این حوزه هم شاهد رانت و فساد گسترده بوده ایم. بسیاری از کارشناسان اقتصادی معقتدند دولت در تخصیص ارز ترجیحی هم موفق عمل نکرده و افرادی این ارز را دریافت کرده اند که در دایره قدرت حضور دارند و مزایای ناشی از این اقدام نه برای مردم که برای بخش محدودی از واردکنندگان سودآور بوده است و مردم و تولیدکنندگان در تمام مدت اختصاص این ارز نیازمندی های خود را با نرخ آزاد ارز خریداری کرده اند. البته در دولت آقای روحانی برای حذف دلار 4200 تومانی صحبت شده بود اما هر مرتبه با تهدید به افسار گسیخته شدن قیمت ها مانع عملیاتی شدن این امر می شد و پس از حدود 3 ماه از پایان کار دولت دوازدهم مجلس با رای اکثریت نمایندگان به حذف ارز 4200 تومانی رای داد.

سرانه یارانه هر ایرانی یک میلیون و 350 هزار تومان

با توجه به حجم بالای پرداخت یارانه های دولتی آشکار و پنهان و عدم اثرگذاری آن در اقتصاد مردمی؛ عده ای در مجلس و دولت پیشنهاد حذف این یارانه ها را داده اند که مورد اقبال هم قرار گرفته است؛ اما این پیشنهاد نگرانی را برای مردم ایجاد کرده که با حذف یارانه ها قیمت همه کالاها با توجه به نرخ آزاد تعیین و حداقل دو تا سه برابر قیمت های کنونی قیمت گذاری خواهند شد که این خود بار تورم را بر دوش مردم سنگین تر می کند.

یک روز یارانه پنهان هر فرد معادل یک ماه یارانه نقدی

هادی قوامی، معاون وزیر اقتصاد، در گفتگو با تیتر امشب شبکه خبر با بیان اینکه یارانه پنهان مابه التفاوت قیمت گذاری با قیمت واقعی در اقتصاد کشور است، گفت: «کسری بودجه دولت‌ها که به تورم می‌انجامد فشار مضاعفی به دهک‌های پایین جامعه است و کسانی که بیشتر از یارانه‌ها بهره مند می‌شوند دهک‌های بالای جامعه هستند. رقم یارانه پنهان در اقتصاد ایران حدود 50 میلیارد دلار معادل 1400 هزار میلیارد تومان و سهم هر ایرانی از این یارانه روزانه 45 هزار تومان است. یعنی یک روز یارانه پنهان هر فرد معادل یک ماه یارانه نقدی است. مجموع ماهانه یارانه پنهان برای هر فرد یک میلیون و 350 هزار تومان است.»

به عبارت ساده تر اگر قرار باشد یارانه های پنهان و آشکار به طور کلی حذف شود؛ جامعه یارانه بگیر متمرکز و پرداخت یارانه متمرکز شود. هر خانواده 4 نفره ایرانی واجد شرایط دریافت یارانه شناسنایی و این یارانه را دریافت می کنند و شاهد یارانه پنج میلیون و 400 هزار تومانی خواهیم بود که این رقم می تواند بخش بزرگی از هزینه های خانوار را تامین کند ضمن اینکه بخش بزرگی از این یارانه هایی که به صورت پول پاشی پرداخت میشده ذخیره و برای امور دیگری هزینه شود. 

نظرات (0)

ثبت نظر جدید